Inaniram ki, Vahid ??m?nli bundan sonra da k?nl?m?z? oxsayan yeni seirl?rl?, ?s?rl?rl? bizi h?l? ?ox sevindir?c?k.
R?fail Tagizad?
Sair-publisist
El anasi analarin anasi H?rIzad xalam
B?y?k ?r?yi vardi des?m, dilini, g?zl?rini, ?ll?rini, dizl?rini incid?r?m;
O dil ki, «can» dem?kd?n yorulmazdi. O dil ki, h?mis? haqqa s?had?t ver?rdi. Yaninda bir adam haqqinda qeyb?t ed? bilm?zdin. S?z?n? agzinda yarim?iq qoyar, s?ni dedikl?rin? pesiman ed?rdi.
O g?zl?r ki, hamiya sevgi il? baxardi. G?l?n g?zl?ri vardi. I?ind? n? q?d?r d?rdi olsa da, qapidan gir?ni g?l?-g?l? qarsilayardi. Yeddi arxa d?n?nind?n hal-?hval tutmayinca rahat olmazdi. Bir st?kan su da olsa, i?irm?yinc? ?l ??km?zdi.
O ?ll?r ki, n?vazisl? tumarlayardi sa?larini, boy-buxununu, f?rq qoymazdi qohumusan ya yeddi bu yana yadsan. Yasinin dolu ?aginda iki odun arasinda qaldi. Bir bacisinin balalari ??m?nlid?, bir bacisinin balalari da B?rd?d?, B?y?k Q?c?r k?ndind? anadan-atadan yetim qaldilar. N? q?d?r ?ziyy?tl?r ??kdi, n? q?d?r ?zablara d?zd?… Gec?-g?nd?z kolxoz tarlalarinda k?tm?n vurdu, bir s?r? yetimi ayaq ?st? qoymaq ???n ?ll?sdi.
O dizl?r ki, he? vaxt, h?tta son n?f?sin? q?d?r taq?td?n d?sm?di.
El anasi idi. ?z?n?n ?vladi olmadigina g?r? hamini ?z ?vladi hesab edirdi.
H?rbi xidm?td?n d?n?nd? taksini qapisina s?rd?rm?dim. Dedim, yasli qadindi, hardadi onda pul-para h?r yoldan ?t?n? ver?. Buna g?r? m?ni o ki var danladi. M?n ?lm?s?m, -dedi, m?n s?nin anan deyil?mmi? ?r?kli ol, bala!.. Allah, Allah, bu z?rif v?cud dag idi, n? idi, s?yk?dik k?r?yimizi, yixilmadiq, ayaqlar altinda qalmadiq.
Qa?qin?iliq ill?rind? Agdamdan t?k?l?b g?l?n camaatimizi g?r?nd? yandi-t?k?ld? arvad, bir d?li n?r? ??kdi. Davadan 19 yasli qardasi Yaqubun ?l?m x?b?ri g?l?nd? bel? yangili aglamamisdi.
Elin d?rdi sam kimi ?ritdi yazigi. Amma ?midini itirm?di. ?midini itir?n deyildi. Bala, bu t?r?qqinin t?n?zz?l?d?-deyirdi. Su g?l?n arxa bir d? g?l?r. Bel?c? yana-yana yasadi, yasaya-yasaya yandi.
Kamal yas m?rasiminin ?adirini ki?ik ?l??d? qurmaq ist?y?nl?r? bel? demisdi: – Ay ?zizl?rim, siz bilmirsiniz ey, kim ?l?b?.. H?rizad ?l?b ey, H?rizad!
Yasina Agdamdan Bakiyacan, Beyl?qandan B?rd?y?c?n, Agcab?did?n T?rt?r?c?n mill?t t?k?l?b g?ldi. Axir g?nl?rind? m?ni ?agirib demisdi ki, ay bala, c?naz?mi o biri bacim balalari qaldirar, s?n c?naz?y? girm?. C?naz?min ?n?nd? seir dey?-dey? ged?rs?n. ?z?n?z aparin, basqalarina ?ziyy?t verm?yin. Iki kilometr yolu el? apardiq qus kimi. N? cani qalmisdi yazigin… Qup-quru qurumusdu.
H?, onu dem?dim axi, «c?naz?ni ?z?m?z aparaq» dey?nd? camaat az qaldi bizi ?ld?r?. He? yaxina qoymadilar. Amma m?n c?naz?y? girm?dim. Eld?n ged?n el anasinin v?siyy?ini yerin? yetirdim. Q?bristanligacan onun sevdiyi seirl?ri dedim.
«Yoxdu bir kims? ki, q?md? ed? halimi sual,
M?ni-bidil ki, bel? bis?ri-s?hman g?ldim».
«Bis?ri-s?hman» gedirdi. El d?rdi basda hus, g?zd? yas qoymamisdi qala. Sonra basdasina birc? b?nd seir yaza bildik:
Bu da basdasindaki yazi:
Bizim d?rdimiz? s?n sin? g?rdin,
Biz s?nin d?rdin? n? ed? bildik?
S?n bizi b?y?td?n, boy-buxun verdin,
Biz… ancaq s?klini b?y?d? bildik…
Az qala yadimdan ?ixmisdi. 2003 – c? ilin fevral ayinda H?cc ziyar?tind? olanda, K?b?d?, s?bh namazindan sonra adindan iki rik?t namaz qildim. Bilmir?m, bel? sey olar ya olmaz, amma i?imd?n g?lmisdi, el?dim. Gec? yuxuma girdi. G?nc, g?z?l bir g?rk?md? g?rd?m onu. N? ?z?nd? qirislar var idi, n? d? g?zl?rind? qaygi… ?r?kd?n g?l?rd?. «S?ni bacim balalarinin hamisinin agsaqqali el?dim». Etiraz el?dim. Z?lf?qar var, Barat var, Kamal var, m?n hara, agsaqqalliq hara? «Vaxt g?l?r, bil?rs?n».
B?rd?nin D?ym?dagli k?ndinin m?zarliginda ?sli ??m?nlinin Saris?y?nl? obasindan olan bir ana m?zari var. Bura kim ziyar?t? g?ls?, ilkin H?rizad xalamin m?zarinin ?st?n? g?lir, «fatih?» oxuyub, ruhuna Allahdan r?hm?t dil?y?nd?n sonra, ?z dogmalarini ziyar?t edirl?r. El anasina elimizin-obamizin camaati bel? h?rm?t qoyur.
IndI
Nasiya, nadana qul oldu canim,
Kim bilir, m?n n?l?r ??kir?m indi?
H?sr?tin odunda k?l oldu canim,
D?r?y?, t?p?y? ??k?r?m indi.
Q?m m?ni ?ridib, muma d?nd?rib,
Bir ovuc torpaga, quma d?nd?rib.
Isti g?z yasimi tuma d?nd?rib,
Soran d?zl?rim? ?kir?m indi.
Vahid?m, f?ryadim d?nd? agiya,
Kim verdi f?rs?ti acg?z yagiya?
C?nn?t m?kanimi verib digaya
S?hrada komalar tikir?m indi.
10.01.2020
G?lIr
Bir xali s?rmis?m bulaq basinda,
Yanima yol alir, ne?? iz g?lir.
S?rm?li g?z?ll?r s?z?b, ke?irl?r,
Igidl?r bu yerd? diz?-diz g?lir.
S?y?dl?r ?st?m? sallayib ??tri.
M?st edir nan?nin, yarpizin ?tri,
Sin?md? ?aglayir n?gm?nin s?tri,
Ag v?r?q ?st?n? sirin s?z g?lir
Vahid, i?imd?di harayim, hayim…
Yanir, k?l? d?n?r m?h?bb?t payim.
Qaygimi ??km?y? yox ?mim, dayim,
N? Sakit yetisir, n? ?ingiz g?lir.
06.12.2019
Ata yurduna